ساختارهای لیپوزومال (Liposomal) و سوکرولیپوزومال (Sucroliposomal) هر دو بهعنوان حاملهای دارویی در سیستمهای دارورسانی نوین مورد استفاده قرار میگیرند، اما تفاوتهای مهمی در ساختار و عملکرد آنها وجود دارد که بر جذب، پایداری و اثربخشی دارو تأثیر میگذارد.
مکملهای سوکرولیپوزومال در مقایسه با مکملهای لیپوزومی، پایداری، جذب و عملکرد گوارشی بهتری ارائه میدهند و همین امر آنها را به انتخابی برتر برای رساندن مواد مغذی با فراهمی زیستی بالا تبدیل میکند.
لیپوزوم؟
- ساختار لیپوزوم ها: لیپوزومها وزیکولهای کروی با یک یا چند لایه دوگانه فسفولیپیدی هستند که یک هسته آبی را احاطه میکنند.
- جذب لیپوزوم ها : جذب داروهای لیپوزومی معمولاً از طریق اندوسیتوز وابسته به گیرندهها در سلولهای اپیتلیال روده صورت میگیرد.
- پایداری لیپوزوم ها : در محیط گوارشی، لیپوزومها ممکن است به دلیل آنزیمهای گوارشی و شرایط pH ناپایدار باشند، که منجر به کاهش اثربخشی دارو میشود.
- محدودیتهای لیپوزوم ها : پایداری پایین در محیط گوارشی و نیاز به اصلاحات سطحی برای افزایش جذب.

سوکرولیپوزومال؟
- ساختار سوکرولیپوزومال: سوکروزومها شامل یک هسته معدنی (مانند آهن) هستند که توسط یک ماتریس فسفولیپیدی و یک لایه سوکروز استر محافظت میشود.
- جذب سوکرولیپوزومال: جذب داروهای سوکروزومیال از طریق مسیرهای مستقل از گیرندهها، از جمله سلولهای M در پلاکهای Peyer روده باریک، صورت میگیرد.
- پایداری سوکرولیپوزومال: ساختار سوکروزومیال مقاومت بیشتری در برابر آنزیمهای گوارشی و شرایط اسیدی معده دارد، که منجر به افزایش پایداری و اثربخشی دارو میشود.
- مزایا سوکرولیپوزومال: جذب بالاتر، پایداری بیشتر در محیط گوارشی، و اثربخشی بالاتر نسبت به لیپوزومها.
- پایداری و ماندگاری بیشتر مکملهای سوکرولیپوزومال: در این مکمل ها از استرهای اسید چرب سوکروز برای تثبیت ساختار لیپوزوم استفاده میشود و از اکسیداسیون و تخریب ساختار لیپوزومهای معمولی که فقط حاوی فسفولیپیدها هستند جلوگیری میکنند. این امر باعث میشود که آنها در برابر اسید معده و تجزیه آنزیمی مقاومتر باشند و راندمان جذب بالاتری را تضمین کنند. همچنین سیاه شدن دندان ناشی از آهن با لیپوزوم ها قابل مشاهده است اما در سوکرولیپوزوم ها بعلت پایداری و پوشش بهتر دیده نمی شود.
- جذب و فراهمی زیستی بهبود یافته: فرمولاسیونهای سوکرولیپوزومال در مقایسه با لیپوزومها، ذرات لیپوزوم کوچکتر و یکنواختتری را درون ساختار خود محافظت می کنند که امکان نفوذپذیری بهتر روده و جذب سلولی را فراهم میکند.
- مکمل های سوکرولیپوزومال نیازی به نگهداری در یخچال ندارند:
۴. طعم و حلالیت بهتر استرهای سوکروز، طعم مکملها را بهبود میبخشند و طعم تلخ یا گچی رایج در برخی از محصولات لیپوزومی را کاهش میدهند. آنها همچنین حلالیت در آب را افزایش میدهند
۵. کاهش مشکلات گوارشی: برخی از افراد در اثر مصرف دوزهای بالای فسفولیپیدها (مانند لسیتین آفتابگردان یا سویا) در مکملهای لیپوزومی معمولی دچار ناراحتی دستگاه گوارش (مانند نفخ، اسهال) میشوند. مکملهای سوکرولیپوزومی از محتوای فسفولیپید پایینتری استفاده میکنند و این عوارض جانبی را به حداقل میرسانند.
- Adapting liposomes for oral drug delivery. Acta Pharmaceutica Sinica B, 2019. Link
- Aptamer-modified M cell targeting liposomes for oral delivery of macromolecules. European Journal of Pharmaceutics and Biopharmaceutics, 2022. Link
- Pande, Shantanu. “Liposomes for drug delivery: review of vesicular composition, factors affecting drug release and drug loading in liposomes.” Artificial Cells, Nanomedicine, and Biotechnology 51, no. 1 (2023): 428-440.
- Rommasi, Foad, and Neda Esfandiari. “Liposomal nanomedicine: applications for drug delivery in cancer therapy.” Nanoscale research letters 16, no. 1 (2021): 95.
